فیشور سیلانت دندان چیست و چگونه از پوسیدگی جلوگیری میکند؟
سلامت دندانها از مهمترین عوامل حفظ کیفیت زندگی در تمام سنین است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه دندانپزشکی، پوسیدگی دندان همچنان یکی از شایعترین بیماریهای دهان و دندان در کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان به شمار میرود. بسیاری از پوسیدگیها از شیارهای عمیق سطح جونده دندانهای آسیاب آغاز میشوند؛ نواحیای که حتی با مسواک زدن منظم نیز بهطور کامل تمیز نمیشوند. به همین دلیل، دندانپزشکان از روشهای پیشگیرانه متعددی برای کاهش احتمال پوسیدگی استفاده میکنند که یکی از مؤثرترین آنها فیشور سیلانت است.
فیشور سیلانت یک روش ساده، بدون درد و غیرتهاجمی است که با پوشاندن شیارهای عمیق دندان، مانع تجمع مواد غذایی و باکتریها میشود و احتمال پوسیدگی را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. این درمان علاوه بر کودکان، در برخی بزرگسالان نیز کاربرد دارد و به عنوان یکی از مؤثرترین روشهای پیشگیری از پوسیدگی توسط بسیاری از انجمنهای معتبر دندانپزشکی توصیه میشود.
اگر قصد دارید علاوه بر حفظ سلامت دندانها، از خدمات تخصصی زیبایی و درمانی نیز بهرهمند شوید، مراجعه به دندانپزشک زیبایی در اصفهان میتواند به شما کمک کند تا بهترین برنامه درمانی را متناسب با شرایط دهان و دندان خود انتخاب کنید.
فیشور سیلانت چیست؟
فیشور سیلانت (Fissure Sealant) نوعی پوشش محافظ همرنگ دندان است که روی شیارها و فرورفتگیهای سطح جونده دندانهای آسیاب قرار میگیرد. این ماده معمولاً از رزینهای مخصوص دندانپزشکی ساخته میشود و پس از قرار گرفتن روی دندان، با استفاده از نور مخصوص سخت میشود.
هدف اصلی از انجام فیشور سیلانت، جلوگیری از ورود مواد غذایی، پلاکهای میکروبی و باکتریها به شیارهای عمیق دندان است. از آنجایی که این شیارها محل مناسبی برای تجمع میکروبها هستند، پوشاندن آنها احتمال ایجاد پوسیدگی را تا حد زیادی کاهش میدهد.
این درمان در واقع یک روش پیشگیرانه است، نه درمانی. به همین دلیل، بهترین زمان انجام آن قبل از ایجاد پوسیدگی خواهد بود.
چرا دندانهای آسیاب بیشتر دچار پوسیدگی میشوند؟
دندانهای آسیاب دارای سطحی ناهموار هستند که شیارهای باریک و عمیقی روی آنها وجود دارد. این شیارها اگرچه برای خرد کردن غذا ضروری هستند، اما محل مناسبی برای تجمع باقیمانده مواد غذایی و رشد باکتریها نیز محسوب میشوند.
حتی افرادی که به طور مرتب مسواک میزنند نیز ممکن است نتوانند تمام این نواحی را به خوبی تمیز کنند. به همین دلیل، بیشتر پوسیدگیهای دوران کودکی از همین قسمتها آغاز میشوند.
فیشور سیلانت با ایجاد یک لایه محافظ، این شیارها را صافتر کرده و امکان تجمع باکتریها را از بین میبرد.
چگونه از پوسیدگی جلوگیری میکند؟
مهمترین مکانیسم عملکرد فیشور سیلانت، ایجاد یک سد محافظ روی سطح دندان است.
زمانی که ماده سیلانت روی دندان قرار میگیرد:
- شیارهای عمیق پوشانده میشوند.
- باکتریها دیگر به داخل شیارها نفوذ نمیکنند.
- مواد غذایی در سطح دندان باقی نمیمانند.
- امکان تشکیل پلاک کاهش پیدا میکند.
- اسیدهای تولیدشده توسط باکتریها نمیتوانند مینای دندان را تخریب کنند.
در نتیجه، احتمال پوسیدگی دندان به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
چه افرادی بهترین کاندید فیشور هستند؟
اگرچه این روش بیشتر برای کودکان توصیه میشود، اما محدود به آنها نیست.
بهترین افراد برای انجام فیشور سیلانت عبارتاند از:
- کودکان پس از رویش اولین دندانهای آسیاب دائمی
- نوجوانان
- افرادی که شیارهای بسیار عمیق روی دندان دارند
- کسانی که سابقه پوسیدگی مکرر دارند
- افرادی که رعایت بهداشت دهان برایشان دشوار است
- بیمارانی که در معرض خطر بالای پوسیدگی قرار دارند
در برخی بزرگسالان نیز اگر دندان سالم بوده و پوسیدگی نداشته باشد، استفاده از فیشور سیلانت میتواند کاملاً مفید باشد.
بهترین سن برای انجام فیشور
زمان انجام این درمان اهمیت زیادی دارد.
معمولاً بهترین زمان عبارت است از:
- حدود ۶ تا ۷ سالگی، پس از رویش اولین دندانهای آسیاب دائمی
- حدود ۱۱ تا ۱۳ سالگی، پس از رویش دومین دندانهای آسیاب دائمی
هرچه این درمان زودتر انجام شود، احتمال ایجاد پوسیدگی کاهش بیشتری خواهد داشت.
مراحل انجام فیشور سیلانت
یکی از مزایای اصلی این درمان، سرعت و سادگی آن است.
مراحل انجام معمولاً شامل موارد زیر است:
- بررسی سلامت دندان توسط دندانپزشک
- تمیز کردن کامل سطح دندان
- خشک کردن دندان
- آمادهسازی مینای دندان با ژل مخصوص
- شستشو و خشک کردن مجدد
- قرار دادن ماده سیلانت روی شیارها
- سخت شدن ماده با نور مخصوص
- بررسی نهایی ارتفاع و تماس دندانها
کل این فرآیند معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه زمان میبرد و نیازی به تزریق بیحسی ندارد.
آیا انجام فیشور سیلانت درد دارد؟
خیر.
از آنجایی که در این روش هیچگونه تراش یا سوراخ کردن دندان انجام نمیشود، بیمار هیچ دردی احساس نمیکند.
به همین دلیل، فیشور سیلانت یکی از مناسبترین درمانها برای کودکان محسوب میشود و معمولاً بدون ایجاد استرس انجام میشود.
مزایای فیشور سیلانت
فیشور سیلانت مزایای متعددی دارد که باعث شده امروزه به عنوان یکی از بهترین روشهای پیشگیری از پوسیدگی شناخته شود.
مهمترین مزایای آن عبارتاند از:
- کاهش چشمگیر احتمال پوسیدگی
- بدون درد و بدون بیحسی
- انجام سریع
- بدون نیاز به تراش دندان
- افزایش طول عمر دندانهای دائمی
- کاهش هزینههای درمانی در آینده
- محافظت از مینای دندان
- مناسب برای کودکان و نوجوانان
- حفظ ساختار طبیعی دندان
علاوه بر این، هزینه انجام فیشور سیلانت در مقایسه با درمان پوسیدگی، عصبکشی یا روکش دندان بسیار کمتر است و از نظر اقتصادی نیز یک اقدام پیشگیرانه مقرونبهصرفه محسوب میشود.
آیا فیشور سیلانت دائمی است؟
اگرچه این ماده مقاومت بالایی دارد، اما دائمی نیست. بسته به نوع ماده، کیفیت انجام درمان، میزان فشار وارد شده به دندان و رعایت بهداشت دهان، فیشور سیلانت معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سال ماندگاری دارد.
به همین دلیل توصیه میشود در معاینات دورهای، وضعیت سیلانت توسط دندانپزشک بررسی شود تا در صورت نیاز ترمیم یا جایگزین گردد.
